Iedereen blij met schapen in de wei

WOUW - ROOSENDAAL - Het natte voorjaar van 2024 is nog in volle gang als het begint op te vallen. Op veel groene weiden zie je grote aantallen witte en zwarte schapen en in mindere mate lammeren grazen. Wat zit er achter deze ontwikkeling? De Krant ging op onderzoek uit en belde eerst maar eens naar agrarisch ondernemer Pieter van Overveld die zijn grasland laat beweiden door schapen van veehandelaar Kees Withagen. 

Pieter: “De schapen die hier het Italiaanse raaigras afgrazen helpen mij eigenlijk in mijn bedrijfsvoering. Zij grazen het gras zo kort dat alleen de beworteling op mijn grond achterblijft. Dat geeft de beste groenbemesting want het gaat mij om de organische stof die vocht vasthoudt en de vruchtbaarheid van mijn akkerland vergroot. De schapenmest die ook achterblijft is een minimaal plusje. Voor beide partijen is het een win-winsituatie; de schapen hebben goede voeding en gelijktijdig wordt mijn grond optimaal van voedingsstoffen voorzien.”

In de weide

We gaan langs bij Kees Withagen aan de Wouwbaan. Hij is actief met de inkoop en verkoop van lammeren en schapen en heeft zijn vee bij meerdere boeren in West-Brabant. We spreken hem op 10 april, toevallig de dag na de vastenmaand Ramadan. Deze heilige negende maand van de Islamitische kalender -duur dertig dagen vanaf zonsondergang 10 maart tot zonsondergang 9 april 2024- wordt afgesloten met Eid Al Fitr, ook wel het Suikerfeest genoemd. In de Ramadanmaand wordt meer dan gemiddeld rijst met als bijgerecht groenten en lamsvlees gegeten. Lamsburgers, lamshaas, lamskroontjes, lamskoteletten, lamsfilet, lamsfilet spiezen en lamsgehakt -alles van 100% grasgevoerde lammeren- worden in advertenties aangeprezen. 

We vragen Kees hoe het komt dat er nog altijd zoveel schapen en lammeren in de weides rondlopen. Kees: ”De schapen (ooien) worden rond de eerste week van oktober door de ram gedekt. De ram draagt dan een dekblok onder zijn buik die bij de ooi, na het dekken, een gekleurde opdruk op de rug achterlaat. Eind februari worden de lammeren geboren. In negen van de tien gevallen gaat dat op een natuurlijke wijze. Maar rond de bevallingtijd kijk ik extra goed naar mijn schapen en moet ik soms mijn bed uit om te helpen bij de bevalling. De schapenrassen die je nu in de wei ziet zijn hoofdzakelijk Texelaars, Swifters of een kruising tussen beide. Dat zijn vleesschapen.”

Vleesschapen? 

Kees: “Schapen houden voor de wolproductie is niet rendabel. Er komt zo’n drie kilo wol van een volwassen schaap af. Met een kiloprijs van 15 cent kom je niet uit de kosten van het schapenscheren. De meeste lammeren worden afgemest tot ze tegen de maand december slachtrijp zijn. De lammeren blijven namelijk eerst een aantal maanden bij de moeder. Als ze bijna een jaar oud zijn, worden ze opgekocht en opgehaald voor de slacht. Dat is meestal op vrijdag of zaterdag waarna de dieren op maandag in een slachthuis worden geslacht. Daarna worden de dieren elders uitgesneden en verpakt voor een supermarkt. De handel in vleesschapen, ook voor levende export, vindt plaats op de landelijke veemarkt in Bunnik.”

Particuliere verkoop?

Kees: ”Nauwelijks. De schapen die door Islamitische Nederlanders worden gegeten na de Ramadan en tijdens het jaarlijkse offerfeest worden bij honderden tegelijk ingekocht door het bestuur van de moskee. Zij verkopen het schaap op nummer aan hun kerkgangers. Alle verkochte dieren worden in een officieel slachthuis geslacht en daarna naar (bijvoorbeeld) het centrum van Rotterdam gereden waar soms wel driehonderd wachtende kopers met het nummer van een specifiek schaap staan te wachten. Thuis wordt dan het schaap verder geportioneerd en het vlees voor thuisconsumptie gereedgemaakt.

Veel werk? 

Kees: “Jazeker; ik moet elke dag even naar mijn schapen in de weides gaan kijken. Is er voldoende vers water? Werkt de accu nog en is de elektrische omheining nog op orde? En staan ze lekker binnen het hek te grazen (een schaap graast bijna de klok rond!). Daarnaast vraagt de verzorging van de schapen en lammeren ook veel tijd. Ze moeten op tijd worden ontwormd en ook de hoefjes vragen om verzorging. Ook worden nu al de eerste rammen geschoren; een constante temperatuur van minimaal 15 graden is daarvoor een vereiste. Als je recent een schaap met een wat ongelijke beharing hebt gezien dan is er mogelijk sprake van een antibioticakuur geweest, die zorgt voor plaatselijke haaruitval. Het uitzetten en weer inhalen van de elektrische omheining om de tijdelijke weides is natuurlijk ook een flinke klus. Dat geldt ook voor het met de aanhanger brengen en ophalen van de schapen. We vangen ze met een vangkooi. Mijn echtgenote helpt daarbij. Zij is ook degene die de wettelijk verplichte administratie verzorgt. Elk schaap heeft namelijk een eigen nummer. Mutaties, zoals aan- en verkoop en slacht, worden vastgelegd. Zo kan elk schaap binnen de EU van geboorte tot dood worden gevolgd.”

Werk of hobby? 

Kees: “Voor mij is de schapenhandel zo’n vijftig jaar geleden begonnen toen mijn schoonvader, destijds eigenaar van wegrestaurant “Het Anker”, met de handel wilde stoppen. Het aantal schapen dat ik jaarlijks onder mijn hoede heb, varieert van 500 tot 1000 stuks. Mijn schapen grazen voornamelijk rond Wouw. Ze eten in de weides de groenbemester kaal maar krijgen ook schapenbrokken, vers gras en hooi te eten. Ik koop ze als lam en mest ze gedurende het jaar af. Ik was mijn hele leven beroepschauffeur en ben inmiddels met pensioen. Het is altijd een hobby gebleven.”

Fotomomentje

Als het interview klaar is lopen we nog even de stal in waar Kees met een aantal schapen en lammeren in het stro op de foto wordt gezet. En dat blijkt ook nog best een klus te zijn want ze lopen vliegensvlug alle kanten op.