Succesvol Dialectenfestival

Vorige maand vertelde ik u over het Brabants Dialectenfestival, dat werd gehouden op zondag 9 juni in Lieshout. Aan dit feestelijke gebeuren, dat om de twee jaar plaatsvindt, is ook altijd een schrijfwedstrijd verbonden. Aan de hand van een thema kunnen mensen deelnemen in drie categorieën: verhalen, gedichten en liedteksten. In iedere categorie krijgt de winnaar een fraaie legpenning.

Dit jaar was het thema: ‘t Is de moeite werd. De deelnemers moesten een pseudoniem gebruiken dat nog nooit was gebruikt, zodat de jury niet wist wie de auteur was. Ik koos deze keer voor Magda Smaght. Overbodig te vermelden dat de bijdrage uiteraard geschreven moest zijn in een Brabants dialect.

In iedere categorie zijn er maximaal drie finalisten. Zij mogen hun verhaal, gedicht of lied voordragen in de grote zaal van ‘t Buurthuis in Lieshout, waarna de jury de uitslag bekendmaakt. De finalisten krijgen dit pas te horen op het moment dat ze zich melden bij de ingang.

Tot mijn grote verbazing kreeg ook ik de melding dat ik mijn product mocht voordragen. Ik had de derde prijs gewonnen. En daar ben ik natuurlijk best een beetje trots op. Vandaar dat ik het in deze rubriek publiceer. Om te laten zien, dat iedereen een fantasie of een echt gebeurd verhaal kan opschrijven, in zijn dialect of in het Standaardnederlands, en dat dit dikwijls een waardevol resultaat oplevert. Enfin, oordeelt u zelf maar!

Oons moeder

Wij stonge aon ’t staarefbed van oons moeder en lösterde naor d’r leste woorde: “Jao, ’t was de moeite wèèrd.’’ Wij wiese nie wa me woorde.

Oons moeder is vur ’t ongeluk geboore. Ze kwaam op de wèèreld in bittere aaremoei, erreges midde n’in ’n grwoote rij meej kienders, waorvan de mjeeste n’al gaauw dwoodgienge en sommegte bleeve leeve. Uitèèndelek schoote d’r zeuve n’oover. Z’adde n’aamper t’eete. Meej Paose kreege ze ieder ’n allef aajke. En snoep kende ze aljeen van woore zegge.

Toen oons moeder zes jaor was kreeg ze Engelse ziekte, waordur ze jaorelaank nie naor school kon. Tot d’r vjeertien jaor esse snaachs in d’r bed geplast. Toen moes ze van school af, om mitt’r vaoder in de polder te gaon waareke. Om allef vèèf uit bed en te voet naor ’t waarek, waor ze om zes uure moes beginne. D’re rug deej zjeer en d’r voete gluuide, mar ze moes.

Toen ze aachttien was, gieng ze vrije meej oons vaoder, die ze teegegekomme was op ’t errepelveld. Oons vaoder moog binnekomme, mar ’t afschèèd moog nie langer as twij menuute duure. En ze moog pas trouwe as ze jinentwinteg was.

D’re trouwdag was gin grwoot fjeest. Aachterop de fiets naor ’t gemjeentenuis, dan naor de kerrek, om daornaor wir gaauw aon ’t waarek te gaon.

Op körte tèèd kreeg ze drie kienders, en daortusse nog ’n misval. Toen de derde geboore was, ieuw oons vaoder ’t vur bekeeke. IJ vertrok en w’emme n’m nwoot mir gezien. Oons moeder stong ’r dus aljeen vur, meej drie klèène kienders. Ze verdiende ’n klèèn inkomme durda ze in de aoved’uure wa ketwoore moog poetse. ’n Lief buurmeske lette swees op oons.

Da gieng ’n paor jaor goed, mar toen wier ’t ’r te veul. Ze rokte aon de draank, mokte schulde en verwaorlwoosde oons en d’r èège. En wij waore nog te klèèn om vur oons èège te zörrege. Oos buure schaokelde de instaansies in en wij wiere uit uis geplaotst.

Toen we wa d’ouwer wiere, zochte me zellef wir ketakt meej oons moeder. ’t Gieng slecht mitt’r. Zr zocht nog steeds trwoost in de draank en ze zaag ’r motteg en slordeg uit. ’t Uis was ’n völlesbelt. In de n’of stong ’t vuil meeterswoog.

Jinne kjeer per week bleeve wij tuiskomme, uit kompassie meej oons moeder. Ze was lief en vriendelek vur oons en dikkels liepe de traone n’oover d’r gezicht. Mjeer kon z’oons nie bieje.

Toen kwaam ’r ’n tillefoontje: of we naor uis wouwe komme, want oons moeder laag op staareve. ’t Leste staodiejum van leeverkaanker. Z’ad jeel veul pèèn, waor de pèènverzachters nie voldoende mir vur ielepe. Wij stonge d’r bij en wiese nie wa we moese doen of zegge.

’Och moeder toch’, zeej ik, “wa vur leeve edde gij toch gad!” “Jao, ’t was de moeite wèèrd’’, was ’t geflösterde aantwoord. Toen gleej ze langzaom weg uit ’t leeve. Wij bleeve verbèèsterd aachter.

Magda Smaght

Wanneer u hierop wilt reageren, dan is uw reactie van harte welkom op het adres:
luysterburg01@ziggo.nl
Ook als u mij zelf een verhaal, een gedicht of wat dan ook in uw dialect wilt toesturen, ben ik daar erg blij mee. En niet alleen ik, maar ook alle lezers van deze rubriek.

Misschien heeft u al meerdere keren de neiging gehad om mij iets te schrijven, maar is het er tot nu toe simpelweg nog niet van gekomen. Nu maar gewoon doen dan!