Vliegtuigcrash te Horendonk (B)

HORENDONK - Het is aardedonker als om 1.30 uur s-nachts tachtig bommenwerpers, waaronder de Avro Manchester bommenwerper L7312, opstijgen vanaf het Britse vliegveld Waddington. De zevenkoppige bemanning van L7312 koerst richting de kustplaats Skegness. Vandaar vliegen ze richting de Scheldemonding, ten noorden van Antwerpen. Dan wordt de koers gericht op Marl Hüls (D) waar de chemische fabrieken van IG Farben het doelwit zijn.

De Duitse luchtverdediging boven Noord-Frankrijk, België en Nederland is in 1941 zo goed georganiseerd dat aanvallende Engelse bommenwerpers (‘s-nachts) en Amerikaanse bommenwerpers (overdag) een groot risico lopen om neergeschoten te worden.
Op 13 oktober 1941 wordt de L7312 geraakt door machinegeweervuur van een nachtjager van het type Dornier DO215 B-5. Na twee mislukte onderscheppingen die nacht was deze onderschepping voor de Duitse piloot Paul Gildner wel succesvol. De L7312 staat in brand. De piloten (Stuart en Bowes-Cavanagh) geven navigator en bommenrichter Cheesman opdracht de bommenlast vroegtijdig te lossen. Waar die terecht zijn gekomen is nu nog steeds niet bekend. Dan gaat het snel. Het vliegtuig is niet langer vliegwaardig en de bemanningsleden proberen het vliegtuig te verlaten. Uiteindelijk lukt het twee leden om met hun parachute buiten te komen. Alleen Jack Cheesman landt lichtgewond op de grond. Een lid blijft met zijn parachute aan het toestel vasthaken en komt met zijn zes collega’s om als het toestel rond 04.00 uur s-nachts in een weiland nabij de boerderij van de familie Van de Keybus te Horendonk neerstort.

Bemanning

Omwonenden hebben de motoren nog gehoord. De 3 meter diepe inslagkrater is goed zichtbaar. Zowel inwoners als (iets later) Duitse militairen snellen toe. Jack Cheesman is dan al in het donker richting een boerderij en de kerktoren van Horendonk weggestrompeld (op zoek naar hulp). De Duitse bezetter zoekt naar overlevende bemanningsleden en weet Jack Cheesman al snel te arresteren. Hij wordt, tot begin april 1945, in meerdere STALAGs in Duitsland, Letland en Polen gevangen gehouden. Ondanks dodenmarsen overleeft hij de oorlog en keert als enige bemanningslid terug in Engeland.

De omgekomen zes bemanningsleden worden met militaire eer door de Duitsers in Horendonk begraven. De plaatselijke bevolking is massaal aanwezig. Na de oorlog worden de stoffelijke resten herbegraven in vier graven (2 enkele graven en 2 dubbele graven) en door de War Grave Commission voorzien van een zerk met opschrift. Deze oorlogsgraven zijn nu nog altijd zichtbaar op de begraafplaats in Horendonk en ook de plaats waar al sinds 1942 elk jaar een herdenking plaatsvindt. Ook dit jaar dus!

Boek

Deze historische en trieste gebeurtenis is in boekvorm vastgelegd door vader Patrick en zoon Sean de la Bruyère. De lezing en boekvoorstelling over de crash te Horendonk werd op 3 oktober jongstleden bijgewoond door vele geïnteresseerden. Het gedrukte boek is nu te koop voor 18 euro (te storten op bankrekeningnummer BE04979391989331) en verkrijgbaar bij Ivan Janssens te Essen met vermelding van naam en adres.

Oproep

Er zijn voor Patrick en Sean meerdere vragen nog onbeantwoord zoals “Waar is de bommenlast destijds neergekomen?” en “Wie heeft er in Essen of Horendonk nog tastbare voorwerpen (brokstukken, metaaldelen, etc.) of oude foto’s die aan de crash zijn verbonden?”. De schrijvers komen graag in contact met mensen die herinneringen hebben aan de crash (zelf gezien of horen zeggen door opa, oma, vader of moeder). Reageren kan door rechtstreeks contact via delabru@skynet.be

Op 13 oktober 2026 is het de bedoeling dat familieleden van de bemanningsleden Horendonk bezoeken. Het is dan 85 jaar geleden dat het toestel in Horendonk neerstortte. Wie weet krijgen deze mensen dan alle antwoorden op hun vragen. Patrick en Sean gaan intussen op zoek naar drie families die zij nog niet hebben kunnen traceren voor deze bijeenkomst.

Hopelijk gaat het ze lukken