Erfenis verwerpen: slim doorschuiven naar de volgende generatie?
Wanneer vader of moeder overlijdt en u als kind erfgenaam bent, kan het voorkomen dat u de erfenis zelf niet nodig heeft, terwijl uw dochter het geld juist goed kan gebruiken.
Als u de erfenis verwerpt, kan ervoor worden gezorgd dat de nalatenschap direct bij haar terechtkomt. Maar kan dat zomaar en wat betekent dit voor de erfbelasting?
U bent vrij om de nalatenschap van uw ouder te verwerpen ten gunste van uw dochter. Omdat uw dochter dan rechtstreeks van haar opa of oma erft, geldt voor haar echter het hogere tarief voor kleinkinderen in de erfbelasting. Dat tarief begint bij 18%, terwijl voor kinderen een tarief van 10% geldt. De erfbelasting die uw dochter verschuldigd is, valt daardoor hoger uit dan wanneer u zelf als kind de erfenis had ontvangen.
Anders ligt het wanneer niet uw ouder, maar bijvoorbeeld uw oom is overleden. Stel dat u de erfenis wilt verwerpen en u heeft drie dochters. Voor u als nicht/neef en voor uw dochters als achternichten geldt bij een erfenis van uw oom hetzelfde belastingtarief van 30%. Dan rijst de vraag of bij verwerping drie vrijstellingen voor uw dochters gelden in plaats van één vrijstelling voor uzelf.
Dat is helaas niet het geval. In de Successiewet is namelijk een speciale regeling opgenomen voor verwerping van een nalatenschap. Daarin is bepaald dat door verwerping nooit minder erfbelasting verschuldigd mag zijn dan wanneer de verwerping niet had plaatsgevonden. De erfbelasting wordt daarom berekend alsof u de erfenis niet had verworpen. Wilt u daadwerkelijk erfbelasting besparen, dan is het vaak verstandiger dat uw oom zelf uw dochters in zijn testament benoemt als erfgenamen. In dat geval kunnen de vrijstellingen wel
Wanneer u erft van uw ouder, speelt deze bepaling uit de Successiewet doorgaans
geen rol. Uw dochter erft in dat geval namelijk rechtstreeks als kleinkind en is daardoor juist méér erfbelasting verschuldigd. Het voordeel zit vooral in het feit dat het geërfde vermogen later niet nog eens via uw eigen nalatenschap naar uw dochter hoeft over te gaan. Op die manier kan in de toekomst alsnog erfbelasting worden bespaard.
Voor een besparing van erfbelasting bij kleinkinderen is het vaak gunstiger wanneer opa en/of oma de kleinkinderen zelf in hun testament opnemen als erfgenamen. Zowel kinderen als kleinkinderen beschikken namelijk over eigen, relatief hoge vrijstellingen voor de erfbelasting. Deze vrijstellingen kunnen naast elkaar worden benut.
Let wel: het bovenstaande over verwerping en plaatsvervulling geldt in het algemeen voor het wettelijke erfrecht zoals dat sinds 2003 van toepassing is. Wanneer de overledene vóór 2003 een testament heeft opgesteld, geldt plaatsvervulling bij verwerping meestal niet. Ook bij testamenten van na 2003 is het verstandig eerst de inhoud van het testament zorgvuldig te beoordelen voordat tot verwerping wordt besloten.