Diverse koeienrassen in West-Brabantse wei

REGIO - Als ik mijn kleindochter vraag welke koeienrassen zij kent dan reageert zij direct met “Holstein koeien en dikbillen”. “Hoe komt zo’n kind erbij?”, hoor ik de lezer al vragen. Al rijdend door de regio met de kleinkinderen is een spelletje snel verzonnen. Zo ook het spelletje: “Wat is dit voor een koe” tijdens een rondrit door het verspreidingsgebied van “De Krant regio Wouw”. Ik ga tijdens een fietsrondje op zoek naar melkkoeien, vleeskoeien en dubbeldoelkoeien (melk + vlees) in onze regio. Fietst u even mee?

Franse rassen

In de wei van de familie Mangelaars in Wouwse Plantage lopen Blonde d’Aquitaine en Parthenaise stieren. Vader Kees en zoon Timothy Mangelaars verzorgen deze runderen tot zij de leeftijd van 20 maanden hebben bereikt. De eerste acht maanden van hun leven worden de stierkalveren door hun moeder in de wei gezoogd. Het levert uiteindelijk vlees op met het “twee sterren beter leven” certificaat. De koeien in de wei staan er puik op. Een foto van deze heren is snel gemaakt.

In een wei langs de Heistraat in Wouwse Plantage staan vier jonge Charolais runderen (wit tot crème kleurige koeien met een korte brede kop en korte horens). Het is een van de betere vleestypes bij runderrassen. Van oorsprong komt dit oude vleesras uit de Franse streek Charolles (région Bourgogne-Franche-Comté). Het werd in de 19e eeuw gekruist met witte Shorthorns. Na de 2e WO is het ras internationaal verspreid. De Charolais koeien uit Charolles zelf mogen de benaming “Boeuf de Charolles” dragen. Wij kijken helaas in West-Brabant helaas naar het gewone koeienvolk van de Charolais. Ook deze dames laten zich goed fotograferen.

Dikbillen

De vele dikbillen die langs de Westelaarsestraat staan hebben ook een rasnaam. Dat blijkt de Belgische witblauwe dikbil te zijn. Het zijn extreem gespierde runderrassen. Dit is het gevolg van een fokprogramma dat gebruikmaakt van een genetische mutatie (van het dikbilgen) die de spiergroei niet tijdig onderdrukt. Het resultaat: 25% meer spiervezels en minder vet. De vleesindustrie is er blij mee want het levert meer rendement op. En consumenten? Die weten veelal niet dat de moederkoe een dikbilkalf (door de onnatuurlijke lichaamsbouw van het kalf) bijna niet op natuurlijke wijze ter wereld kan brengen. In 85-90% van de geboortes biedt een keizersnee bevalling uitkomst. Overduidelijk niet-diervriendelijk rundvlees dus! Maar wel fotogeniek!

Holstein

Bij de melkveehouder aan de Bleijdenhoeksestraat staan de koeien zowel in de open stal als in de wei te genieten van vers gras en hooi. Zwart-witte koeien met flinke uiers. Dat zijn dus de Holsteiners die kleindochter Annabel al kent. De correcte benaming: Holstein-Friesian. Toch maar even op de foto zetten.

In de stal van melkveehouder Niek Mangelaars en echtgenote Birgit Goossens (van zuivelhoeve Zwanenburg) aan de Zwanenburgstraat in Roosendaal staan de melkkoeien zowel in de grote melkstal als buiten in de weide. Alle dieren worden hier met een melkrobot gemolken. De rassen die hier per jaar zo’n 8000 liter melk geven zijn ook van het ras Holstein. Er is net een stiertje geboren. Een schatje! Snel op de foto voordat er een label in zijn oren zit. Voor de geïnteresseerden: Niek en Birgit zijn gastvrije jonge boeren die je graag hun dieren laten zien. Gewoon even stoppen en het erf oplopen kan. Een product uit de automaat of winkel meenemen mag ook!

Lakenvelder

Al fietsend door de dorpen rond Roosendaal zie ik koeien die ik eerder niet opmerkte. Een oud en zeldzaam ras is de Lakenvelder koe die ik aantref in de wei langs de Westelaarsestraat. Deze (rode of zwarte) koe kenmerkt zich door een witte band over de rug en borst (de zogeheten Lakenvelder tekening). Is hier nu een hobbyboer aan de slag of is het houden van zeldzame en raszuivere koeien door boeren toch financieel mogelijk dankzij een subsidieregeling? Om uitroeiing bij besmettelijke dierziekten te voorkomen kunnen raszuivere landbouwhuisdierrassen (mooi scrabblewoord!) worden voorzien van een vlag (= markering). Dieren met een markering worden dan opgenomen in een paraplu bestand. 

Bij besmettelijke veeziekten is het dier dan beschermd tegen ruimingsmaatregelen. Ik spreek de eigenaar ….. die het volgende vertelt: “Er zijn zo’n 1100 Lakenvelder koeien in Nederland.” En… het aantal groeit. Of dat zo blijft is, gezien de stikstofproblematiek in Nederland, de vraag.

Het Brandrode rund 

Als ik toevallig langs boerderij “De Kleine Kievit” richting Bergen op Zoom rijd, zie ik in mijn ooghoek een aantal dieprood gekleurde runderen met witte bles, witte sokjes en een witte punt staart. Navraag bij de eigenaar levert de juiste rasbenaming op: “Het brandrode rund”. Ook al een zeldzaam ras! Zowel de stier als de koe in deze wei hebben horens. Het zijn van nature rustige dieren die vooral geschikt zijn als natuurbeheerder. Ze staan dus op de goede locatie! Lang niet gezien! Ik maak snel enkele mooie foto’s in de wei. Er bestaat trouwens al 25 jaar een vereniging rond dit ras. De vereniging heeft actueel twee fokstieren voor kunstmatige inseminatie van de raskoeien. Een zo breed mogelijke genetische spreiding moet op deze wijze worden bevorderd.

Het was een leuke fietsronde langs de koeienweides.
Met dank aan de boeren!