Dolle Dinsdag en verzetsman Alphonsus Bilok

ROOSENDAAL - REGIO - Op het Nationaal Ereveld te Loenen is het graf (met grafnummer B-045) van de Roosendaler Alphonsus Maria Bilok (Roosendaal 13.5.1916- Roosendaal 5.9.1944) te bezoeken. Hij was de zoon van Johannes Cornelis Bilok (van beroep kantoorbediende) en Louisa Buzard en broer van Willem Johan Marie Bilok. Alphonsus werd geboren in de Van Gilselaan 74 en overleed onder tragische omstandigheden te Roosendaal op Dolle Dinsdag 5 september 1944.

Dolle dinsdag. Roosendaal lijkt op die dag bevrijd te worden en inwoners vieren dit door op allerlei manieren hun vreugde kenbaar te maken. De Nederlandse vlag komt tevoorschijn, inwoners maken zich gereed om de straat op te gaan om de geallieerde bevrijders, die vanuit België naderen, te verwelkomen. Als de geschrokken Duitsers na hun 1e chaotische vluchtreactie in de loop van dinsdagmiddag weer zicht krijgen op de daadwerkelijke situatie aan de Nederlands-Belgische grens keren zij in Roosendaal terug. Degenen die duidelijk laten zien dat zij de geallieerden met enthousiasme willen verwelkomen komen in beeld van gespannen Duitse militairen en aan de Duitse bezetting verbonden handlangers.

Ook de 28-jarige Alphonsus Bilok, van beroep administrateur van de ambachtsschool, bewoner van de St. Joseph parochie en lid van de lokale verzetsgroep “Jongmans”, is ook in Roosendaal op straat. Hij heeft opdracht gekregen om het Roosendaalse kantoor van het Nederlandsche Arbeidsfront (NAF) in de Damstraat te doorzoeken. Als hij buitgemaakte documenten van deze Nationaal Socialistische vakbond naar een veilig plekje wil overbrengen, wordt hij door een patrouille van de Grüne Polizei (vergezeld door enkele NSB’ers) gesommeerd halt te houden. Hij negeert het bevel en zet het op een lopen. Er wordt op hem geschoten. Hij wordt dodelijk getroffen. Op dezelfde dag worden ook brievenbesteller Adrianus van Loon (lid van dezelfde verzetsgroep) en twee andere personen door de Ordnungspolizei in Roosendaal doodgeschoten.

Alphons Bilok huwde op 27 oktober 1942 met de Roosendaalse Anna Cornelia de Bruyn (roepnaam Corry). Ze woonden eerst in de Achterstraat (nu Raadhuisstraat) en verhuisden in 1942 naar de Voorstraat. Het echtpaar kreeg twee dochters. De jongste dochter Ans was nog maar enkele dagen voor zijn overlijden geboren; oudste dochter Marjan was destijds 1 jaar oud. Moeder Corry is plots, op 29-jarige leeftijd, een weduwe met twee kleine kinderen. In de moeilijke jaren na de bevrijding wordt zij gelukkig sociaal, maatschappelijk en financieel prima ondersteund door de moeder van Alphons, overige familieleden waaronder broer Willem en de Stichting 1940-1945. Op woensdag 12 maart 2015 viert de altijd opgewekte Corry Bilok-De Bruyn haar 100e verjaardag in verzorgingstehuis “De Bloemschevaert”. Zij overleed 6 juli 2018 op 103-jarige leeftijd!

Alphonsus M. Bilok is een van de vele slachtoffers van wat later Dolle Dinsdag is gaan heten. Hij wordt begraven in graf nr. 701 (3e klasse) op de algemene begraafplaats aan de Bredaseweg te Roosendaal. Op enig moment is Alphonsus Bilok herbegraven op het Ereveld Gevallenen te Loenen. 

In het Tongerlohuys te Roosendaal is zijn bidprentje gearchiveerd. In het West-Brabants archief is de overlijdensakte 389/1944 gearchiveerd. Alphonsus M. Bilok komt ook voor op de Erelijst van gevallenen 1940-1945. Op de site www.wo2slachtoffers.nl zijn door Jack Kooistra de details van de dodelijke beschieting beschreven.
Op de website “Brabantse gesneuvelden” kan zijn naam worden opgezocht. Onderaan de tekst bij zijn naam is een mogelijkheid om virtueel een kaarsje te ontsteken. Op deze site van het Brabants Historisch Informatie Centrum en op de site van het Nationaal Ereveld Loenen ontbreekt nog zijn foto. Wie kan die alsnog aanleveren?

Tot slot. Ere wie ere toekomt: de bekende Roosendaler John Braat heeft na de oorlog veel onderzoekswerk verricht en zoveel mogelijk details verzameld en vastgelegd.

Onze correspondent heeft intensief gezocht naar de dochters van Alphons (die nu 80 plussers kunnen zijn). Deze zoektocht heeft geen resultaat opgeleverd. De redactie nodigt lezers die informatie hebben uit te reageren.