Wouws dialectboek zet de moedertaal op de kaart

REGIO WOUW - ‘Wouwele in ’t Wouws’ is de titel van het boekje over het dialect dat in de Wouwse dorpen wordt gesproken. Veel woorden, maar ook complete zinnen. Uiteraard met de betekenis in het Nederlands er achter. En veel tekeningen gemaakt door grafisch kunstenaar Karel Schrooyen.

Een groep van zes leden van de vereniging heeft ruim een jaar lang gewerkt om het meer dan 100 pagina’s dikke boekwerk gereed te krijgen. De leden van de Wouwse heemkundekring krijgen het boekje gratis toegestuurd. Maar voor andere liefhebbers zijn er losse nummers te koop.

Het boekje opent met de regels waar het dialect zich aan houdt, want net als het Standaard Nederlands zijn er regels, met natuurlijk uitzonderingen. Daarnaast zijn woorden op alfabetische volgorde gerangschikt. Daarbij ontbreken wel letters, want het Wouw kent maar 21 letters. Zo wordt de -h- niet uitgesproken.

Voorbeelden

Woorden als ‘affeseere’ en ‘akkedeere’ zijn onder de -a- te vinden. ,,Dieje tweelieng is altij aon ’t akkenaaje, da d’akkedeert vor ginne meeter meej mekaare’’ is ook onder de -a- te vinden. Voor de niet dialectspeker: Die tweeling is altijd aan het bekvechten, dat gaat niet goed samen.

Daarnaast zijn er zestien kaderverhaaltjes opgenomen met titels als ‘aaroem en tiekoem’, ‘spellekes meej spullekes’ en ‘geneuk zonder seks’. Bij dat laatste past misschien een uitleg, want als een de dialectspreker zegt: ,,Scheer is uit meej da geneuk” bedoelt hij gewoon: Stop eens met herrie maken!

Spreekwoorden

Het dialect kent ook veel eigen uitdrukkingen. Een voorbeeld daarvan is ,,Ze gooie de botter teege de zolder” waarmee wordt uitgedrukt dat er een feest wordt gegeven waar heel overdadig wordt gegeten en gedronken. Of: ,,IJ stong te kijke as n’n aon in de snjeeuw” in de betekenis van: Hij stond heel onnozel te kijken.

In het laatste stuk van het boekwerk is aandacht voor de werkwoorden die in het dialect vaak anders worden vervoegd dan in het Nederlands.

Het boekje kost 10 euro en is verkrijgbaar op Martel 6 in Wouw of bij de VVV in Wouw.