Moedertaol-praot: Een gemeenteraadslid vertelt

Er zijn helaas niet veel gemeentebestuurders die beseffen hoe belangrijk de dialecten zijn als cultureel erfgoed. Gelukkig is er in de gemeenteraad van Woensdrecht iemand die dat wel beseft en die zich er ook niet voor schaamt om daarvoor uit te komen. 

Van Adri Gelten, inwoner van Putte, ontving ik bijgaand verhaal. Hij reageerde daarmee op het thema ‘Staareke veraole’, dat ik had voorgesteld in De Halsterse Krant & De Zuidwestkrant. Adri heeft voor zichzelf de spelling bedacht en die heb ik intact gelaten. Het verhaal is een herinnering uit de jeugdjaren van Adri.

‘n Staarek veraol

Dees veraol gebeurde in 1974. Toen wasser aon de Belze kaant van Put volop vertier veur de Putse joengere. Veural keffee de Vlieg tegenover de Belze kaark was jeel populeir en d’r was aaltij wa te doen. Zo hadde ze wok tweej voetbalploege, Vlieg1 en Vlieg2, die oep zoaterdagmiddag in ’n Aantwaarpse bedrijvekompetiesie speulden. En meej succes! Waant Vlieg 1 en Vlieg2 wiere alletweej in hun klasse kaampioen in ’t veurjaor. Dus grwoot fjeest natuurlek. De veurzitter van de voetbalploege was Dré Bax, jin van de plaotselijk slachters in ’t durp. En die haj veul klaante in d’n oemtrek. Jin van die klaante was ’n Ertogien, meej ’n klienkende achternaom “De Grimaldi”. Ge wit wel, die van Monaacow. Ze was oep jin oef aandere manier aon d’n Hertog De Grimaldi gekomme en zogezeed aongetrouwde femilie. Maor d’n Hertog was vroeg gesturve en zow bleef zij achter in ’n kapitaole villa in Kapelle-bos. Ze liet derrijge rond rijje deur ’n privé sjuffeur in ’n Merceedes 600 D Pullman en was daordeur alljeen al aon die ottow bekend in d‘oemstreeke van Put. En Dré Bax was daor leveraansier van alle vljees aon uis.

Moar oep die fjeestdag reej ze deur Put en zoog ze Dré Bax in ’t deurgat staon van kefee de Vlieg. Ze goof aon de sjuffeur un tjeeke veur te stoppe en ze draoide un raommeke van die ottow ope. Dré Bax zoog gelijk meej wie dattie te doen ad en boog un bietje veurover.

De Ertogien riep innut Fraans “Allor Mesjeu Bax, Que fait Vous ici? ( Wa doedegij ier?)

Den Dré aantwoordde dat de voetbalploege kaampioen geworre waare en dazze da oan ut viere waore. De Ertogien goof betjeemed un commando aon dur sjuffeur oem den ottow oep ut kaarkplein te zette en ze stapte uit en kwaam kefee de Vlieg binne. De Foons, de kastelein, ging dur naortoe en ze zeej “Allor Mesjeu, un tournee general”. Dur zat zeeker 100 man binne. Dus de Foons docht, iek vraog ut nog mar un kjeer. “Oui, Oui “ zeej ze oeppernief, “Un tournee general, pour moi un coca”. Ze gieng zitte aon un taofeltje en de Foons brocht d’r Colake. Ut duurde netuurlijk wel un tetje veurda alleman bediend was. Maor dun disc-jockie riep ut veur zeekere’d nog ne kjeer oem. En ut gevolg was da jeel wa meese kwame prwooste. Ien ut begin was da netuurlijk meej un beleefde “Madam” moar al gauw kreeg ze de baaijnaom “Moe Moe”. De meziek en de ambiance steeg nog wogger dan dattie al was en da viel bij de Ertogien schijnbaor wok ien de smaok. Ze riep de Foons veur de tweede kjeer bij ‘eur en ze zeej “Encore un tournee general et pour moi encore un Coca”.

Daormeej steeg de fjeestvreugde nog wogger Oep un gegeve moment zette de disc-jockie ut plaotje oep van Mexico van de Les Humpfrey singers. Toen ging ut dak er bekaant af. De manne klomme oep de taofels en ginge meej staon klappe en zienge. Mar toen ut plaotje afgelwoope was ginge ze gewoon deur meej klappe en zinge. Iederjeen deej mee. Da bleef zow un vijf minuute aon de gaank. En oonze Ertogien wilde wok meejdoen. Ze stook dur ‘aand ien der sjacoche, áolde der un klein pistooltje uit en schwoot meej tweej knalle twee gaote ien ut plafon. Meej grwoote gevolge netuurlijk. Iederjeen sturmde naor buite, de vrouwe ginge meej gaank meej zun alle naor ut daomestwoilet, gegil en gekrijs alom en alljeen de Ertogien bleef un bietje verbouwereerd aon dur taofeltje zitte. Naor un tetje kwaam dun Bax jeel veurzichteg terug naor binne en zoog dattet kefee jelemaol leeg was. Hij zeej “Maor Altess, wa edde nouw toch gedaon”. Ze keek um aon en ze zeej “Iek wielde un peu plezier moake “. Dun Bax zoog dasse eigelijk gin kwaad in de zin ‘ad en zeej “Tja, ut fjeestje zal nouw wel gedaon zen denkkik.” Zow ziedde mar da plezier maoke in alle laoge van de bevolking oep un aandere manier beleefd wordt.

Dialecten zijn niet minderwaardig. Integendeel, het huidige Standaardnederlands is voortgekomen uit een aantal dialecten. Ze zijn spontaan ontstaan doordat mensen communiceerden met andere mensen in hun omgeving en vormen een geweldige rijkdom aan begrippen en gevoelsuitingen.

Reacties op dit verhaal kunt u sturen naar: luysterburg01@gmail.com.