Over ezels gesproken...

REGIO WOUW / TOLBERG - In de vorige editie van De Krant hebben wij een kleine ezelspeurtocht geplaatst. We zochten de namen van de ezels in drie weides in de nabijheid van de Roosendaalse wijk Tolberg. Meerdere lezers zijn op pad gegaan en hebben onze redactie voorzien van de correcte ezelnamen: Wessel & Wytze, Guus, Willy & Bella en Binky & Franske. Ook kregen wij informatie over andere weides waar ezels liepen. Dank allemaal voor jullie reactie!  De prijswinnaar wordt binnenkort benaderd door de redactie. 

Tijdens gesprekken met de gastvrije ezel-eigenaren werden we stap voor stap de wereld van de ezelhouderij ingetrokken. We werden verrast door de vele facetten van een ezel leven. We hoorden en lazen verhalen over ezels die lijden door eenzaamheid (alleen in een weide), over ezels met allerlei medische beperkingen (van hoefproblemen tot hartklachten en vergroeiingen door inteelt) maar ook mooie verhalen (over ezelwandelingen en zorgboerderijen met ezels) en hoorden van de ezelopvang Stichting De Ezelshoeve in Baarle Nassau. Maar ook hoorden we van de ezel Chico die het in Bergen op Zoom op zijn zevenendertigste schopte tot gepensioneerde ambtenaar. Deze ezel had vijfentwintig jaar lang tijdens de Maria Ommegang aldaar meegelopen in de processie.   

Ezels houden

De meest voorkomende rassen in Nederland zijn de Poitou en de Andalusische ezel. Ezels zijn kuddedieren. Een eenzame ezel in een weide is vragen om problemen. Vandaar dat kenners weten dat je altijd minimaal twee ezels in een weide moet houden. Twee hengsten, twee merries of een man/vrouw combinatie zijn mogelijk. Bij de laatste combinatie wordt altijd aanbevolen om de hengst te castreren. Dat scheelt veel ellende in de weide (onverwacht schoppen en bijten), een nieuwe generatie ezels en het verhoogt ook de veiligheid voor de ezelhouder.   

Koppigheid

De ezel is bij het grote publiek bekend als een koppig dier. Koppigheid heeft vaak een achtergrond in eerdere (slechte) ervaringen van de ezel. De ezel vergeet namelijk niet snel een situatie die hem/haar een onveilig gevoel geeft. Een nieuw baasje moet daarom vaak werken aan vertrouwen bij wat oudere ezels die al levenservaringen hebben opgedaan op een andere locatie. ‘Vertrouwen komt te voet’ is een oud gezegde en dat is zeker bij ezels het geval. Daarom moet elk ezel baasje rust uitstralen en geduld hebben. En weten dat een ezel met goed voer en iets lekkers na verloop van tijd tot het gewenste gedrag is over te halen. Maar wat vinden ezels eigenlijk lekker? 

Voeding

Schoon water, een eigen voerplek in de veilige stal, een gat in de aarde zodat de ezel wat naar voren kan hangen na het eten en natuurlijk smakelijk vezelrijk hooi. Dat is de basis voedingsbehoefte van de ezel. Als er dan ook nog met mate wortels worden aangeboden, dan is een ezel al snel tevreden. Helemaal tevreden is een ezel pas als hij gedurende de dag langdurig kan knabbelen aan versgesneden takken van de wilgenboom, een echte lekkernij die ook nog eens verveling tegengaat. Maar let op: een ezel is beslist geen alleseter en ook geen veelvreter. Dat geeft gezondheidsklachten. 

Gezondheid

De ezel staat op hoeven die veel verzorging vereisen. Denk dan aan het maandelijks bekappen van de hoeven. Als dat achterwege blijft volgen snel ontstekingen tot zelfs kreupelheid. Een ezel heeft ook een andere beharing dan een paard. Bij regen moet een ezel binnen in een stal kunnen staan want zijn beharing laat water door en regenwater koelt een ezel heel snel af. Bij onvoldoende overkapping bij slecht weer loopt de ezel kans op een longontsteking. In Europa komen veel ezels voor die door inteelt een slechte gezondheid hebben. Denk dan aan problemen met het bewegingsapparaat maar ook aan hartklachten en problemen met de bloedsomloop. Geneeskundige zorg is kostbaar en dus komen deze problemen dieren bij handelaren en vervolgens bij hun kopers terecht. Niet alleen medische problemen zorgen voor “probleemezels”. Ook psychische klachten bij ezels zorgen voor problemen zoals plots bijten, onverwacht schoppen en eindeloos balken (eigenlijk een uiting van frustratie en/of een roep om aandacht of hulp). Eén ding is duidelijk: als ezelhouder ben je een soort mantelzorger. Je moet het ezel houden met liefde willen doen. Elke ezel vraagt aandacht en ezel houden kost dus tijd en geld.  Maar als de ezel je zijn/haar vertrouwen heeft gegeven, is het een bijzonder trouw beestje dat ook nog eens graag spelletjes wil doen. 

Spelletjes? 

Net als een hond kan een ezel getraind worden om te apporteren. Simpel met honden speelgoed (een stevig stuk touw met twee knopen). Maar ook met ander stevig materiaal (hout, rubber) kan je er voor zorgen dat een ezel lekker in z’n vel zit doordat de verveling wordt bestreden door activering.  De dag is namelijk lang voor een ezel. Slapen doet een ezel slechts kort. Ook in de nachturen is een ezel namelijk waakzaam (zo beschermt hij van nature zijn veiligheid). De ezel kan in het donker goed zien en horen. Als reactie op beweging, licht en geluid kan de ezel dan gaan balken. Geen feest voor de buren als dat met regelmaat aan de orde is. 

Ezelopvang

Verwaarloosd, mishandeld, ziek of toekomstloos. Dat zijn de meest genoemde redenen om een ezel “uit huis te plaatsen”. Er is een ezelopvang in Baarle-Nassau. Hier zijn veel ezels “met een rugzakje” die bij hun baasje(s) op de verkeerde plek zaten. Want een nukkige ezel word je niet zomaar. Dan ben je verkeerd behandeld of beschadigd. Soms is dat een levenslang probleem en is herplaatsing niet meer mogelijk. Die ezels blijven dan bij de ezelopvang en worden hier goed verzorgd. Zo krijgen ze alsnog een mooie oude dag. Dat verdient elk gehouden dier! Dieren die na enige tijd in de ezelopvang zijn hersteld, kunnen weer worden uitgeplaatst. En zo zien we in West-Brabant ook ezels in de weide staan die zich hier weer thuis voelen. Maar let op: nooit je vingers door het hek steken want die lijken soms wel heel erg op een smakelijk bosje worteltjes!