Vooroplopen en vervolgens tegen probleem aanlopen...

MOERSTRATEN - We zitten alweer bij tomatenteler Peet Withagen uit Moerstraten aan de koffie. De top van de wekelijkse productie is achter de rug. Wat niet verdwenen is, houdt Peet behoorlijk bezig. En hem niet alleen. Bijna alle medewerkers moeten scherp opletten want Peet wil geen klachten over de kwaliteit van zijn geleverd product. Wat is er aan de hand? 

Peet heeft dit seizoen een volle hectare (1 van 6 hectare in totaal) met een veelbelovend cultuurras tomaten in zijn kas geplant. Hij doet grootschalig mee met een proef van een zaadleverancier. In de voedingstuinbouw wordt namelijk voortdurend gewerkt aan resistentie tegen bepaalde tomatenziekten zoals de Tomato Brown Rugose Fruit Virus (ToBRV). Dat doet men door een nieuw cultuurras te enten op een betrouwbare onderstam van een sterk oerras tomatenplant. In de praktijk worden vervolgens door de deelnemende telers allerlei data verzameld die worden vergeleken met gangbare rassen die zich in de praktijk al hebben bewezen. 

Waar wordt zoal naar gekeken?  Denk dan aan de bestendigheid tegen tomatenziektes, de kwaliteit van de tomaten en kg opbrengst per plant, aan het aantal tomaten per tros, aan de mate van plantenverzorging die wordt gevraagd en aan een regelmatige groei door het seizoen heen. Zo veel mogelijk meetbare gegevens worden gedurende het teeltseizoen verzameld en beoordeeld om te komen tot de eindconclusie: voldoet wel of niet aan de criteria die de zaadleverancier, plantenkweker, tomatenteler en de consument stellen. 

Onze vraag aan Peet: Hoe gaat het met je proef? Peet kijkt deze keer wel heel serieus en slechts één woord komt tussen zijn lippen vandaan: “drama”!  In het kort zijn verhaal. 

Peet: “Ik ben een van meer dan dertig telers (binnen en buiten Nederland) die deelneemt aan deze proef. Bijna alle telers die meedoen reserveren in hun kas ruimte voor een of twee rijen proefplanten. Ik wil voorop lopen bij nieuwe ontwikkelingen en had alle vertrouwen in dit proefras. Dat is deels gevoel en deels op basis van wat ik aan informatie vooraf had gekregen. Ik heb daarom besloten om direct stevig te investeren in dit nieuwe ras en met een volle hectare aan de slag te gaan. Dat zijn dus 33.000 planten! Kort na het planten heb ik direct al 1000 planten (de mindere exemplaren) verwijderd. Tot aan de 4e tros met tomaten was er niets aan de hand. Zelf zag ik wel wat aandachtspunten zoals een wat tragere groei en een doffer blad. Bij de vorming van de vijfde tros ontstonden plots problemen. Van de planten met te oogsten tomaten bleek al snel 4-5% een probleem te hebben. De tomaten van deze planten zijn totaal ongeschikt voor de verkoop en wil je niet in je dozen terecht zien komen. Dat heeft direct gevolgen voor je werkproces!”

Welke gevolgen dan? Peet: “De tomatenplukkers moeten heel selectief kijken welke tomaten wel en welke niet in de water transportband mogen belanden. Dat kost de plukkers 20% meer pluktijd dan normaal. Ook de sorteerders moeten heel secuur werken en goed kijken of er toch nog probleemtomaten over de sorteerband rollen. Die moeten er alsnog uitgehaald worden. Ook dat kost tijd waardoor ze slechts 60% van hun maximale sorteercapaciteit halen. Ook moet er een extra medewerker aan de sorteerband staan. Dat is ook een kostenpost waar je niet op had gerekend.  Alles bij elkaar gaat dat dit jaar een fiks schadebedrag opleveren. Daar word ik niet blij van!”

Hoe doe je dat nu de zomervakanties van je medewerkers beginnen? Peet: “Zoals elk jaar hebben we een zomervakantie-rooster. Elke medewerker wordt dan ingepland, waarbij iedereen in ieder geval 2-3 weken met zomerverlof kan. Met wat passen en meten lukt dat. In de sorteerploeg mis ik dan 2 van de 5 medewerkers. De productie is weliswaar over de top heen maar het blijft voor de achterblijvers een pittige periode om elke week weer 150.000 kg tomaten de deur uit te helpen. Gelukkig kan ik deze zomer rekenen op een extra uitzendkracht en op mijn zoon Tim (die allround inzetbaar is). En, maar dat is al jaren zo, er valt eind juli en begin augustus een taak (lege trossen knippen) af. Dat scheelt ook weer.”

Nog wat te wensen? Peet: “Ja, ik wens alle lezers een fijne vakantie, zomers weer en frisse tomaten in een gevarieerde koude salade!”