Restauratie Lambertuskerk Wouw vraagt nog alle aandacht

WOUW - De oudere inwoners van Wouw en omgeving zullen zich waarschijnlijk het beeld van de bijna volledig vernielde kerk uit hun jeugdjaren nog herinneren. Kort voor de intocht van en bevrijding door geallieerde troepen in oktober 1944 werd de toren van de Wouwse kerk door de Duitse bezetter opgeblazen. De toren viel daarbij in het middenschip van de kerk waardoor niet alleen de kerk maar ook veel waardevolle kerkgoederen zoals de bijzondere eikenhouten koorbanken verloren gingen. 

Gelukkig wist pastoor-deken Theo Wolters destijds (voor het opblazen van de toren) nog enkele historisch waardevolle houten beelden in veiligheid te stellen. Die zijn anno 2026 nog altijd te bewonderen in de kerk. 

Direct na de bevrijding heeft de toenmalige pastoor Wolters de handschoen opgepakt om de kerk en toren van Wouw te herstellen. Geen eenvoudige opgave in een tijd van een tekort aan stenen, cement, glas en hout. Het herstel van soms zwaar beschadigde woningen, boerderijen en bedrijfspanden kreeg in de eerste naoorlogse jaren de hoogste prioriteit. Niet vreemd dus dat het herstel van de kerktoren enige tijd ter discussie heeft gestaan. Moest dat wel, zoveel stenen in een toren?  

Pastoor Wolters (al voor de oorlog actief betrokken bij restauratiewerkzaamheden aan de kerk en in 1936 initiatiefnemer voor de kapel aan de Spellestraat in Wouw) was een doorzetter. Vol overtuiging maakte hij plannen voor het herstel van kerk en toren. Daarbij werd Wolters (als bouwpastoor) geholpen door het bisdom Breda, architecten en (dat mogen we niet vergeten te noemen) door de plaatselijke kerkbestuurders en -bevolking. Want het herstel van de parochiekerk werd ook in die dagen in belangrijke mate financieel mogelijk gemaakt door grote en kleinere bijdragen van de parochianen.

September 1951

Na jaren van kerkelijke vieringen in een tijdelijk onderkomen werd rond 20 september 1951 (nu 75 jaar geleden) de Lambertuskerk weer officieel in gebruik genomen. Destijds werd dat bijzondere moment gevierd met een eucharistieviering die werd voorgegaan door de toenmalige bisschop van Breda, monseigneur Joseph W.M. Baeten. Deze bisschop is bekend als “bouwer” van vele nieuwe kerken (ter vervanging van tijdens de oorlog zwaar vernielde kerken) in het bisdom Breda. De restauratie van de kerk en toren van Wouw is dus op zich al een bijzondere prestatie geweest. Terugkijkend daarop is een feestelijke viering een hommage aan allen die daar bij betrokken zijn geweest, niet in het minst aan pastoor Wolters. 

Feestdag Heilige Lambertus

Het bestuur van de R.K. parochie Onze Lieve Vrouw in het Woud heeft voor zondagochtend 20 september 2026 meerdere activiteiten op het programma staan. Het is sowieso een speciale dag want het is dan de feestdag van de Heilige Lambertus. Om 10.30 uur start de herdenking “Lambertuskerk 75 jaar in eredienst” met een eucharistieviering.  Van 11.45 uur tot 12.45 uur is er in de kerk een bijeenkomst van vrienden en sponsoren van het Icoon van Wouw (zoals de Lambertuskerk ook terecht wordt getypeerd). In de kerk zal vanaf 13.00 uur voor bezoekers van de Dag van Roosendaal een fotopresentatie en video zichtbaar zijn die een beeld geven van de naoorlogse restauratiewerkzaamheden van Lambertuskerk en toren.

Vooruitkijken

De Wouwse Lambertuskerk en toren zijn nog altijd in beeld bij restaurateurs. Het herstel van de oorlogsschade kon destijds vanwege tekorten aan kwalitatieve materialen niet optimaal plaatsvinden. Inmiddels zijn we 75 jaar verder en hebben wind, regen, vorst en menselijke ingrepen (denk aan beschadigingen van de glas in lood ramen) hun tol geëist. Uitstellen is geen optie want voor je het weet sijpelt het water binnen, lopen waardevolle objecten vochtschade op en lopen de kosten verder op. Het bestuur van de Stichting Behoud Lambertuskerk heeft zich daarom tot doel gesteld de nog resterende restauratiewerkzaamheden uiterlijk in 2031 af te ronden. Dan kan de Lambertuskerk en toren na 80 jaar weer volledig hersteld en in goede conditie worden overgedragen aan de volgende generatie. Tot die tijd moet er dus nog wel het nodige werk worden verzet. 

‘Een echte uitdaging’

Restauraties van (kerkelijk) erfgoed zijn kostbare meerjarige projecten waar miljoenen euro’s voor op tafel moeten komen. Allerlei financiers komen dan in beeld. Denk dan aan de Rijksoverheid, de Provincie Noord-Brabant, de gemeente Roosendaal, vrienden en sponsoren die de Stichting Behoud Lambertuskerk ondersteunen, donateurs, erflaters die een legaat aan de stichting of parochie schenken en Stichtingen die landelijk opereren en plaatselijke restauratieprojecten financieel ondersteunen. 

Over welk bedrag praten we in Wouw?  Voor de afronding van de restauratie is tot eind 2030 nog 1.7 miljoen euro nodig. Daarvan is al 1 miljoen euro gedekt door toezeggingen, schenkingen en vaste bijdragen. Er resteert dus nog een ontbrekend bedrag van 700.000 euro. Oeps, dat noemen ze in managersjargon “een echte uitdaging”. De “oude” vrienden en sponsoren van het icoon zullen hopelijk hun dit jaar aflopende vijfjarige sponsorcontract verlengen. Maar ook nieuwe vrienden zijn natuurlijk nog altijd welkom!   

Roosendaalse politiek is nu aan zet

In de aanloop naar de laatste gemeenteraadsverkiezingen hebben nagenoeg alle politieke partijen hun steun uitgesproken voor de restauratie van het icoon van Wouw. Nu komt de “Proof of the pudding”: worden mooie woorden omgezet in daden. Na de omvangrijke investeringen in de St. Janskerk in het centrum van Roosendaal wordt nu een financiële bijdrage gevraagd voor het afronden van de restauratie van de Lambertuskerk en toren. Zodat in 2031 meerdere Nederlandse vlaggen rond de torenspits kunnen wapperen als bewijs dat jaren van inspanning en volharding het gewenste eindresultaat hebben opgeleverd.