Landgoed Heenwerf ontdekken

KRUISLAND - De Krant is elke maand op zoek naar, voor de lezer, interessante verhalen. “Wie zoekt zal vinden” is een gezegde. Aan de Kruislandsedijk 38 wordt, hoorden wij, sinds enkele jaren wijn verbouwd. Een bijzonder verhaal (volgens insiders!). En dus namen wij telefonisch contact op en was De Krant op een koude vrijdagmiddag te gast bij het echtpaar Sofie Janssens-Aiad en Marnix Janssens, eigenaren van Landgoed Heenwerf in Kruisland. Deze hier woonachtige en werkzame sympathieke Belgen vertelden vol trots over wat zij, tot heden, hebben bereikt. Hieronder hun verhaal.

Hoe zijn jullie in Kruisland terechtgekomen? Sofie: “Wij waren in de zomer van 2014 op zoek naar een woning op een mooie en rustige plek en kwamen tijdens onze zoektocht ook in de Nederlandse provincies Zeeland en Noord-Brabant terecht. Door een toevalligheid kwamen we in contact met Kees en Helene Meesters die op deze plek heel veel jaren geboerd hadden. Wij waren direct gecharmeerd van de ligging, de rust en de ruimte. Nog in 2014 hebben wij de honderd jaar oude boerderij en de 5.5 hectare agrarische grond gekocht.”

Agrarische bestemming

Sofie: “Wat later hoorden we van de gemeenteambtenaar die ons telefonisch verwelkomde (heel bijzonder, nooit verwacht dat de gemeente dat deed) een voor ons bijzondere vraag: “Wat gaan jullie aan agrarische activiteit uitoefenen want…. de grond heeft een agrarische bestemming en een agrarische activiteit is dus een vereiste”. Als we geen agrarische activiteit gingen opstarten, moesten we twee gebouwen afbreken!  Marnix is landbouwingenieur dus dachten we aan iets met speciale koeienrassen of iets met schapen. Het werd uiteindelijk wijnbouw. De gemeente Steenbergen was met ons plan ingenomen want dat zou het fietstoerisme in de regio kunnen versterken.”

Geschikte grond? 

Sofie: “De agrarische zavelbodem langs De Baak (de Kruisbeek) was voor de aankoop benut voor de perenteelt. Alle bomen waren al gerooid maar de lössgrond was nog ‘vervuild’ met achtergebleven boomwortels. Er moest dus nog best veel werk worden verricht waaronder ook egaliseren, de drainage vernieuwen, de bodem grond verrijken en houten palen en draad aanbrengen voor de 12.000 wijnstokken op een perceel van 3 hectare de grond in konden. In twee jaar (2016 en 2017) werden elk 6.000 wijnstokken machinaal aangeplant.”  
Sinds 2016 heeft het domein de officiële status “Landgoed” verkregen.  

Druivenrassen

Sofie en Marnix afwisselend: “We hebben voorafgaande aan de keuze voor een druivenras meerdere wijnbouwers in Nederland bezocht en hun wijnen geproefd. Uiteindelijk hebben we onze keuze laten vallen op hier in Nederland nog niet veel of in het geheel niet benutte klassieke variëteiten zoals de Chardonnay, Pinot Noir, Pinot Gris, Auxerrois en Gamaret. Wijnbouw vereist specifieke kennis en veel ervaring. Vandaar dat Marnix gedurende een vol jaar zich heeft laten opleiden tot wijnboer en wijnmaker.” Marnix: ”En dat allemaal naast onze fulltime werkzaamheden in België waar wij nog altijd een bedrijf met meerdere medewerkers aansturen.”

Sofie: “We wilden ons onderscheiden met niche-wijnen en kwamen zo op het idee om mousserende wijnen (wit en rosé) te gaan maken gebaseerd op de methodes en tradities die ook in de Champagnestreek wordt toegepast. Zo hebben we onze klassieke druivenrassen geënt op een onderstam (uit de USA) die een goede resistentie heeft tegen de druifluis.”   

Oogsten

Sofie: “Na het opkweken van de hoofdstam hebben we in 2018 voor het eerst druiven geoogst. Onze buurvrouw Annelies Arts heeft ons vanaf de start geholpen bij de druivenpluk. Via haar zijn daar vele andere vrijwilligers bij gekomen. Familie, vrienden, buren en vele andere vrijwilligers hebben ons de afgelopen jaren geholpen. Daar zijn we heel dankbaar voor!”

Wijn maken

Marnix: “Het oogsten is handwerk maar ook de vervolgstappen vragen om handen. We hebben de afgelopen jaren enkele stappen kunnen mechaniseren zoals het machinaal verwijderen van onkruid, het opbinden van de wijnranken, de zomersnoei en ontbladeren. Dat doen we door machines op de tractor te monteren. Het assembleren van de finale smaak van onze wijnen ontstaat door de samenwerking met een zeer ervaren Franse oenoloog. De cuvées stellen we samen door meerdere proeven totdat we vaststellen dat de wijn in balans is. We produceren nu drie verschillende mousserende wijnen (twee witte en een rosé) die al met al minimaal twee jaar rusten (in roestvrijstalen vaten en eiken vaten) en afrijpen in de fles. Onze wijn kent enkele belangrijke verschillen met Champagne: van Kruislandse bodem, samengesteld door andere druivenvariëteiten te benutten en geoogst op een uniek (onverplicht!) plukmoment. Wij hebben inmiddels acht oogsten achter de rug. De druivenpluk organiseren we nu hoofdzakelijk met vrijwilligers. Een pluk duurt gemiddeld acht dagen en idealiter doen we dat met 20 mensen per dag. Er is een uitnodigingslijst van al 400 vrijwilligers.”

En dan de finale

Sofie: “Na de pluk ontstaat ‘wijn’ doordat de gisten de suikers omzetten in alcohol. Dat proces duurt ongeveer een viertal maanden. Na het bottelen wordt de wijn in flessen (met kroonkurk) in rust gehouden. De rijping op gist duurt bij Landgoed Heenwerf minimaal negen tot zestig maanden (afhankelijk van de Cuvée). Vervolgens openen we de fles waardoor de gistprop in de hals er met 6 bar druk uitschiet. Daarna brengen we de cuvées in balans door het toevoegen van een ‘Liqueur de Dosage’. Het tekort aan wijn, dat is ontstaan door de fles open te maken, wordt aangevuld. De fles wordt dan definitief gesloten met een kurk die wordt beveiligd met een muselet (metalen bewapening). Na acht weken wordt het etiket aangebracht. Onze eerste Cuvée was klaar in november 2020 maar toen was er een groot probleem: Corona Tijd!. De Lions Club Steenbergen heeft toen een online wijnproeverij georganiseerd. De eerste verkochte fles is tijdens dit evenement officieel geopend. Heel bijzonder!” 

Bijzondere inhoud, mooi verpakt 

Marnix: “Elke fles hebben we minimaal twintig keer in handen gehad voordat een koper die mee naar huis neemt of via een online bestelling thuis krijgt afgeleverd. Elke fles krijgt naast een etiket ook een mooie witgekleurde Coiffe over de kurk. Onze flessen worden aangeboden in een fraai vormgegeven etui. Daarmee onderscheiden we ons van anderen. Een prachtige cadeauverpakking met een bijzondere inhoud dus!” 

Tot slot: “We stoken uit onze productenstroom ook enkele hoog alcoholische producten zoals brandewijn, Dry Gin en de Ratifa Likeurwijn. De ‘Grappa’ uit Kruisland is de Toerlezjoere, een benaming die uit het Kruislandse museum ‘De Holle Roffel’ stamt.”  

Wijnproeverij

Als onze correspondent afsluitend enkele wijnen, de Dry Gin en enkele likeuren proeft is hij overtuigd: hier terugkomen voor de wijnproeverij “Bubbels en Brioche” of de interactieve wijnproeverij “De Ontdekkingsreis” is geen straf.  

Zin in een bezoek, aankoop of wijnproeverij?  Kijk dan op:
heenwerf.nl/BELEVING/WIJNPROEVERIJ