Edde meschien effekes tèèd?

Over de tijd is al veel gedacht en geschreven. Hoewel we het er allemaal regelmatig over hebben, weten we eigenlijk niet wat de tijd is. De tijd is ook iets relatiefs, en dan heb ik het niet alleen over de relativiteitstheorie van Albert Einstein. Maar gewoon, veel dichter bij het dagelijks leven. Een half uur, is dat kort of lang? Dat ligt er maar net aan. Als een verliefd stelletje maar een half uur bij elkaar kan zijn, dan is dat erg kort. Maar als je een half uur moet wachten op de volgende trein bij het overstappen, dan lijkt dat misschien wel uren te duren. Een minuut je adem inhouden is voor veel mensen erg lang, maar een minuut je kind aan de telefoon hebben is wel erg kort.

Iemand die over veel zaken diep nadenkt en daar dan een gedicht over maakt, is Toine Nooijens. En wat heel fijn is: hij schrijft zijn gedichten in zijn eigen dialect en hij deelt ze vervolgens graag met u en met mij. Zo heeft hij ook nagedacht over de tijd. Bent u benieuwd naar zijn conclusies? Hieronder kunt u zijn hele denkproces nabeleven.

WÖRM ZOUDE DA WULLE?...

Ik wulde, da’k ‘n klok waar, tikkend in z’n eige ritme

en twee kjeer wijzer as d’n dag, gebonne aon ‘t licht.

‘n Klok wit mar jín weg te volge: rechtendur en wijjer.

As kammeraod d’n tijd; wòk net as hij, jil doelgericht.

Ge zie ze óveral en nèrges, in ontaord veul maote.

Ze slaon en zienge, licht of zwaor; versnippere d’n tijd.

Ge wòrt ‘m van wijd weg, die brónze stem, wòg uit n’n tore.

De mès wit wir, oe laot ‘t nou is. Opluchtieng of spijt?

Ik wulde, da’k n’ wekker waar, mee n’ gemjinne zoemer,

Die mee plezier oe slaop verrinneweerde, zogezeed,

dur, kjeer op kjeer, te loeie: “Zoude nie ‘s wakker worre”?

Dan wor mijn kwaoilijk, mee ‘n klap, ‘t zwijge opgeleed!

Ik wulde mar wa gère eige wektijje bepaole

en da’k de sjuuste tijd om te gaon blère zelf uitzocht.

Injees wòr ik: “D’n tijd vliegt” en ik zeil dwars dur de kaomer!

Nou ben ik wir tot losse onderdjille truggebrocht!

Ik wulde, da’k n’n lózie waar, mar dan zon jille dure:

‘n Breitling, Cartier of ‘n Rolex. Och, ge ken ze wel;

in blienkend goud, as pronkstuk om oe eige pols geslóte.

dan stelde ik pas echt wa vur en waar ik vast in tel!

Wa klets ik nou? Ik ben gin klok, gin wekker of n’n lózie.

‘k Em wòk d’n tijd zelfs nie in d’aand, die gao gwòn z’nne gang!

Oe laot ‘t is, daor kan’k mjistal jil maklijk aachterkomme,

zoda’k aaltij op tijd zal zen, vur alles van belang!

‘t Is ‘n goeie zaok, da tijdmelders veul zen te vinne,

want daormee worde, zeg mar, dag en naacht, keureg bediend.

G’è toch d’n tijd nie in oe maacht, al kund ‘r góed mee leeve.

Dus nim d’n tijd, benut ‘m góed, dan bleft ie vort oe vriend!...

Etten-Leur, 27 Augustus 2026.

Toine Nooijens.

Na zoveel wijsheid waag ik het om ook iets over de tijd te zeggen. Ik adviseer u om van tijd tot tijd eens de tijd te nemen om op te schrijven wat u zou willen vertellen aan degenen die u liefheeft en die na u komen.

Vaak hoor je mensen zeggen: “Leefde vader/moeder nog maar, dan kon ik het aan hem/haar vragen”. Omgekeerd kan het ook zijn, dat je op het eind van je leven overdenkt wat je allemaal nog aan je kinderen of kleinkinderen of vrienden had willen zeggen en wat nou niet meer mogelijk is.

Als u toch niets beters te doen heeft, zou het dan niet prettig zijn dat u nu al vastlegt wat u aan de wereld zou willen zeggen? Adviezen, goede raad, overwegingen, maar ook uw herinneringen aan vroeger. Hoe het leven toen was en wat er allemaal veranderd is.

Wees daarbij niet bang om taal- of spelfouten te maken, want die zijn in dit verband helemaal niet belangrijk. En als u dialectspreker bent, schrijf dan alles op in uw eigen dialect, want die taal is u vertrouwd.

Als u dat doet, zult u zien hoe aangenaam het alleen al voor uzelf is om alles terug te lezen. En geloof maar, dat ook de mensen na u heel nieuwsgierig en dankbaar alles zullen lezen wat u voor hen heeft opgeschreven.