Tomatenteler heeft barre tijd achter de rug

MOERSTRATEN - Na een pauze van vier weken zoeken we tomatenteler Peet Withagen in Moerstraten weer op voor een vervolgartikel over de tomatenteelt. Als Peet de verpakkingsloods komt uitlopen om even in de blauwe keet (zijn kantoortje) bij te praten komt de koptekst van deze maand al direct in beeld. 

Peet: “We hebben een barre tijd achter de rug. Alle medewerkers zijn weer terug van vakantie en de productie van de tomaten is weer normaal . Alleen de verkoopprijzen blijven nog hoog. Die hoge verkoopprijzen compenseren zo de lage volumes van de laatste weken en maken dus veel goed.”

In de stress

Peet Withagen vervolgt: “Dit hoge prijsniveau heb ik in deze tijd van het jaar nog nooit meegemaakt. Het heeft alles te maken met de gemeten extreme hitte van deze zomer. Ik heb drie dagen meegemaakt waarbij 24 uur lang de temperatuur in de kas boven de 30 graden uitkwam. Door de combinatie met extreem veel en langdurig groeilicht gedurende de dag (meer dan 3500 joules!) raakten de planten in de stress. Gelukkig kon ik (dankzij eerder opgedane ervaring) wel wat doen om die stress bij mijn tomatenplanten te verminderen. We hebben de planten verwend met extra water en krijt op de ruiten. Dat brengt merkbare verkoeling. De meeste medewerkers begonnen al om 05.00 uur te plukken. De draaiers werkten tijdens de nachturen.  Alles bij elkaar hebben we drie maanden lang zes dagen per week bijna de klok rond gewerkt. Zelf was ik rond 04.30 uur al in de kas te vinden om de werkdag op te starten.”

Ben je niet extreem vermoeid dan nu?
Peet: “De vermoeidheid komt er pas uit als alles weer normaal is. Ik ben wel wat gewend. Ik sta altijd aan gedurende het seizoen maar ook ik slaap wel eens in voor de TV. Blijk ik het nieuws te hebben gemist! Het waren weer lange dagen en het was druk (ook voor mij). Ik stond deze zomer namelijk vol ingepland in het sorteer- en verpakkingsproces. We moesten de klus samen klaren. Als ik dan even hard meewerk is dat voor de medewerkers een belangrijk signaal dat we als team aan de slag zijn.”  

Veel passen en meten

Waardoor zo’n gat in tomatenproductie?
Peet: “Als meerdere dagen de temperatuur in de kas boven de 30 graden uitkomt dan

verwerkt de plant dat niet meer. De planten hebben dan alle energie nodig om te overleven. Je ziet dat aan het uitblijven van bloemen en trosvorming of aan de kwaliteit daarvan. Ook de hommels, die voor de bevruchting van de bloemen zorgen, zijn dan minder actief. Het gevolg laat zich raden: miszetting en groeivertraging met als gevolg een gat in de tomatenproductie. Dan is het plots puzzelen om met minder tomaten toch aan je leveringsplicht te voldoen. Vijfendertig procent van mijn teelt is contractteelt. Dat wil zeggen dat de volumes en prijzen vooraf zijn overeengekomen. De rest gaat voor de veilingklok in Venlo. Het is voorgekomen dat ik bepaalde sorteringen niet meer voor de klok kon aanbieden en tegelijkertijd de contractkopers tevreden moest stellen. Met veel passen en meten is dat gelukt. Italiaanse en Spaanse tomatentelers lukte dat niet meer.”  

Dit jaar veel geleerd

Hoe sta je er nu voor? 
Peet: “Ik heb al op 25 augustus alle planten laten toppen. Normaal is dat pas rond 3 of 4 september. Dat heeft natuurlijk wel gevolgen. Er komen geen nieuwe trossen meer en dus ook geen nieuwe bloemen. Mijn tomatenproductie zal dus eerder stoppen. Dat is voor consumenten van losse tomaten geen probleem want tegen die tijd is de import van buitenlandse tomaten (uit Spanje, Frankrijk, Italië en Marokko) alweer in volle gang. Ik realiseer mij dat teeltseizoen 2026 het nieuwe normaal kan worden. Doordat ik over een ontijzerde waterbron beschik, is de watertoevoer in mijn kas gegarandeerd. Dat kunnen ze in het Westland niet zeggen. Ik denk dat zowel telers als supermarkten dit jaar veel geleerd hebben. Het is moeilijk telen, maar we redden het wel met elkaar.”

Een flinke investering

Zijn er nog nog nieuwe ontwikkelingen?
Peet: “Ja, mijn zoon Tim is nu druk met het aanbrengen van een nieuwe scherminstallatie in de hoge kas van 4 hectare (zie foto). Het oude scherm was na tien jaar versleten. Een scherminstallatie zorgt met name in het koude najaar en tijdens het groeiseizoen in het voorjaar dat de temperatuur in de kas minder daalt. Dat scheelt stookkosten. In de zomer kan een scherm ervoor zorgen dat de temperatuur in de kas wel 5 graden lager is dan buiten. Het is een flinke investering maar wel eentje die ervoor zorgt dat de planten de komende jaren weer in een aangenaam binnenklimaat kunnen groeien en bloeien. Mooi toch?”

--------------------------------------------------