De Koeiendans

WOUWSE PLANTAGE - Bij melkveehouder Roel Koolen uit Wouwse Plantage werd de koeiendans uitgevoerd. Koeiendans? ‘Onze’ fotograaf Henk den Ouden schoot daarom meerdere foto’s van deze bijzondere gebeurtenis en boer Roel weet er van alles over te vertellen.

Zou je de lezer kunnen uitleggen wat een koeiendans is? Roel: ”Dat is de dag dat de koeien voor de eerste keer na de winterperiode weer naar buiten gaan. Daar zijn ze altijd heel blij mee want koeien staan graag in de wei en dat zie je. Ze zijn dan best wel wild aan het hollen, springen en dollen (met de koppen tegen elkaar!). We moeten dus uitkijken dat ze elkaar niet bezeren. Kort nadat ze buiten staan willen ze ook weer de stal in. Buiten in de wei voelt dan blijkbaar toch onwennig. Daarom sluiten we de staldeur als ze allemaal buiten zijn. De koeiendans was pas rond 15.00 uur. Zo konden onze kinderen er ook bij zijn. De uitgekozen dag heeft te maken met het feit dat er nu pas voldoende gras was gegroeid en ook het vooruitzicht voor de grasgroei (dankzij voorspelling regen) goed was. En oh ja, de koeien gaven die avond geen opgeklopte melk of slagroom hoor!”.

Waarom waren er twee groepen toen jij je koeien voor het eerst weer de wei in liet? Roel: “De melkkoeien en de hoogdrachtige (droge) koeien worden ook in de stal al apart gehouden. De droge koeien krijgen zes weken voor de bevalling een rustige verblijfsomgeving in het strohok. Zo bereiden we de koeien voor op de geboorte van hun kalf. De melkkoeien staan gewoon op stal en gaan als groep als eerste naar buiten. Wat later volgen dan de droge koeien. De melkkoeien mogen dan lekker vers gras eten. De droge koeien liever zo weinig mogelijk.”

Hoe reageerden de dames? Roel: “Al tijdens onze voorbereidingen voor deze dag, zoals het controleren en herstellen van de afrastering, hoor je ze al binnen loeien. Het lijkt wel of ze doorhebben dat de weidegang er weer aankomt. Je ziet ze de gesloten staldeur in de gaten houden.”

Moet je nu elke avond de melkkoeien uit de wei gaan halen? Roel: “We laten de koeien langzaam wennen aan de weidegang. Nu gaan ze rond 15.00 uur naar buiten en laten we ze om 18.00 uur weer de stal in komen zodat ze gemolken kunnen worden. We bouwen dat langzaam op. De pens van de koe moet namelijk wennen aan de gewijzigde samenstelling van het voer. Meer groen gras en minder kuilgras met mais en brokken. De uren buiten worden ook bepaald door de beschikbare hoeveelheid vers gras. Je wil niet na twee weken door je verse gras heen zijn. Hoe verder in het seizoen, hoe meer uren buiten. Tot het moment dat ze dag en nacht buiten blijven in de weide. Zo voorkomen we een dip in de melkproductie. Op dit moment is het verse gras lekker zoet door het hoge suikergehalte. Dat is een gevolg van de koude nachten. De koeien vinden dat heerlijk, maar we moeten dat doseren om maagproblemen te voorkomen. De melksamenstelling verandert vanaf nu geleidelijk. MInder vetten maar wel een hoger eiwitgehalte.”

Hoe staat het gras er voor nu het al zo lang droog is? Roel: ”Best goed want wij hebben nog niet veel last van de droogte vanwege de leemhoudende zandgrond. De ondergrond is nog best vochtig na de natte wintermaanden. Er is nog weinig verdamping en de nachten zijn koud. Wel is de groei van het gras wat vertraagd. Maar dat komt goed.”

Ben je al aan het beregenen? Roel: “Nee, wij hebben geen beregeningsinstallatie. Maar als het bij onze gepachte maispercelen echt nodig is, dan huur ik die in. Gras beregenen is duur. Je moet dus steeds goed kijken naar opbrengst en kosten.”

Tot hoe lang gaat je huidige voerkuil nog mee? Roel: “De voerkuil met gras nog tot augustus en de voerkuil voor maïs tot december. Daar is een goede reden voor. Zowel het gras als de maïs hebben tijd nodig om goed te conserveren. Doe je dat niet, dan krijg je schimmels en/of rot. Dan is het geen smakelijk en gezond voer meer voor de koeien. We moeten dus voldoende kuilvoer van vorig jaar in voorraad houden.”

Is de maand mei een drukke maand voor een melkveehouder? Roel: “Zeker. Eind april en begin mei gaan we maïs zaaien. Daarna maaien we de eerste verse snede gras voor de nieuwe graskuil. Ook het jongvee (vaarzen en pinken) gaat dan naar buiten. Die moet je leren dat ze binnen de laagspanningsdraad blijven. Ze rennen namelijk zonder rem als ‘een dolle’ in de weide en voor je het weet lopen ze door het draad heen. Verder ben ik natuurlijk druk met alle standaardwerkzaamheden zoals melken, het bemesten en kunstmest strooien op gemaaide percelen en de geweide percelen glad trekken en verder rust geven voor het herstel van het grasland.”

Twee kindervragen tot slot: 

Heb je ook een stier in de wei staan? Roel: “Nee”. Drinken jullie ook melk van jullie eigen koeien? Roel: “Ja, bijna elke dag. Onze onbewerkte melk vinden we (voor ons gevoel) gewoon lekkerder smaken. Het is een gewoonte die ik van huis uit heb meegekregen.”