Afbeelding
Foto: AB

Te droog of te nat, het is altijd wat

Algemeen

REGIO - We interviewen aardappelteler Pieter van Overveld voor zijn laatste bijdrage aan De Krant regio Wouw.

We beginnen het interview met internationaal nieuws. Aardappeltelers in de USA en Canada worden actueel geconfronteerd met overproductie door goede opbrengsten. Het resultaat: “Aardappelen zijn het rooien niet waard”. Onze vraag: “Gaan de Nederlandse telers zoals Pieter hier wat van merken?” Ja en neen, hoor ik Pieter zeggen. Het heeft wel een prijs dempende werking maar verder niet want de aardappelrassen in Canada en de USA worden hier niet gevraagd en daarnaast zijn de transportkosten naar Europa te hoog.
Onze tweede vraag: Is alles gerooid? Pieter: “Nee, normaal ben ik rond 25 oktober klaar met rooien.” Dit jaar ben ik drie weken later gaan poten en dat merk je nu. Ik moet nog 3.5 hectare rooien. Daar moet het wel droger weer voor worden. De afgelopen maand is hier namelijk 160 mm regen gevallen. Dat moet eerst wegzakken naar de diepte of de sloot. Dan kan ik weer met de oogstmachine het land op.


Hoe vindt Pieter aardappeljaar 2023?

Hij reageert direct met de woorden: ‘Een jaar van uitersten’. “Ik ben door het koude en natte weer later gestart. Half mei was het droog. Door het late poten hoefde ik maar beperkt te beregenen. Je moet je planten naar beneden laten groeien dus ik verwen ze niet met water. In de maand juli was het extreem droog. Ik heb toen drie weken beregend. Best kostbaar, gezien de dieselprijzen. Ja, dan ben je je geld in de grond aan het stoppen zonder de garantie dat je dat ook weer terugverdient. Daarna was het nat weer. Dat is ideaal voor schimmels zoals Phytophthora. Het was toen ‘alle hens aan dek’ om dat te bestrijden. En nu er geoogst kan worden hebben we een extreem natte oktobermaand (in de top 10 sinds 1901). Dat heeft tot gevolg dat je natte aardappelen in de bewaring opslaat. Ik moet dus nu goed letten op rotting. Je kunt dat niet goed zien maar wel ruiken. Natte aardappelen zijn namelijk zuurstofarm en ruiken naar melkzuur. Gelukkig heb ik een goed computerprogramma met sensoren zodat ik de opslagcondities goed in de gaten kan houden. Over de opbrengst per hectare ben ik tevreden. Die is gewoon goed, al zitten er verschillen in opbrengst per ras. Ook over de contractprijs hoor je mij niet klagen. De vrije kilo’s daarentegen brengen duidelijk minder op.”
Is er toekomst voor frites aardappeltelers in Nederland? 

Pieter: “Het aantal beschikbare hectares akkerbouwgrond neemt jaarlijks af. Van dat steeds kleinere areaal kan slechts 25% worden benut voor aardappelen vanwege de noodzakelijke productrotatie (eens per drie jaar op dezelfde grond). Ik doe dat eens per vier jaar om de bodem niet teveel te belasten. Gelijktijdig groeit de consumptie van fritesaardappelen ieder jaar. De markt is daardoor sinds vijf jaar een vraagmarkt. Geen reden tot pessimisme dus.”

Waarmee is Pieter de komende maanden druk? 

Hij glimlacht en vertelt wat hij allemaal nog moet doen voor de start van het volgende teeltseizoen. De opgeslagen aardappelen natuurlijk goed laten drogen en koelen. Wat ik niet wist is dat een aardappel leeft, ademt en elke dag 0.1 graden warmer wordt als er niet wordt geventileerd. De ideale bewaartemperatuur van fritesaardappelen is 8 graden. De buitenlucht waarmee wordt geventileerd en gedroogd mag dus niet warmer zijn. Vrachtauto’s transporteren op afroep de aardappelen die naar de fritesfabriek van Farm Frites in Oudenhoorn worden geleverd. Dat kan maanden op zich laten wachten. Pieter probeert zijn aardappelen daarom in de opslag “in slaap te krijgen” zodat ze in perfecte conditie blijven.

Zelf bijslapen is er de komende periode niet bij. Het teeltplan voor 2024 vraagt zijn aandacht. Hij oriënteert zich op nieuwe rassen, bestelt poters, reinigt de opslagloods, voert technisch onderhoud uit en oogst nog cichorei en suikerbieten. O ja, ook moet hij elke dag nog zijn vleesvarkens verzorgen. Maar hij heeft gelukkig ook tijd voor zijn gezin en de biljartsport.


Afsluitend

Pieter en zijn echtgenote Jacqueline hebben de lezer gedurende het jaar 2023 elke maand een inkijkje gegeven in de wereld van een frites aardappelteler. Als ik nu een frietje- stoofvlees of friet met mayo en een kroket of frikandel bestel, dan zie ik Pieter weer een bonkige aardappel uitgraven en zorgvuldig meten. En wanneer ik hem of haar ook sprak: altijd waren zij met hart en ziel aan het werk. 

Mijn conclusie: voor frites betaal je niet snel te veel!


Ophalen 20 ton aardappelen
Laatste aarappelen uit de loods verwijderen
Vullen van de aanvoerbak