PFAS heeft de volle aandacht

REGIO - PFAS wordt ook wel een Zeer Zorgwekkende Stof (ZZS) genoemd. Dat is met name bij de top-20 van vele duizenden chemische PFAS verbindingen het geval. In de provincie Noord-Brabant zijn recent 851 verdachte PFAS bronlocaties in beeld gekomen. Je schrikt als je het overzichtskaartje ziet.

Europese regelgeving die de productie van PFAS verbiedt, gaat het PFAS probleem niet direct stoppen. Gedurende meerdere decennia is PFAS namelijk overal in onze maatschappij terechtgekomen; van kleding tot gebruiksartikelen, in de grond, in oppervlakte- en zelfs grondwater en daarmee ook in mens en dier. Bij verbranding van PFAS houdende materialen komen ook (weliswaar geringe) hoeveelheden PFAS weer vrij.

Verbrand

De Krant regio Wouw ging daarom op bezoek bij Hans van Gurp, directeur van de PreZero energiecentrale in Roosendaal waar dagelijks zo’n miljoen kilo vooral huishoudelijk en bedrijfsafval door verbranding wordt omgezet in warmte en elektriciteit. Wat na dit verbrandingsproces overblijft is een in volume beperkte hoeveelheid reststoffen (metalen, vliegas en bodemas) die per vrachtauto en binnenvaartschip worden afgevoerd voor verdere recycling en verwerking. Door de schoorsteen worden gereinigde rookgassen afgevoerd. Door de hoge verbrandingstemperatuur in Roosendaal (+/- 1200 graden) wordt het PFAS in het aangeboden afval grotendeels verbrand. Maar mogelijk niet alle PFAS!

Aandacht voor PFAS

Staat PFAS op uw agenda? Hans: “Ja, maar niet omdat we niet voldoen aan de vergunningsvoorwaarden maar omdat we zien dat elke PFAS-emissie een negatieve impact heeft op mens, dier en milieu. Ook toekomstige wet- en regelgeving rond PFAS gaat ons bedrijfsproces beïnvloeden. We zijn daarom nu al druk met een project waarbij we het aangeboden afval (op jaarbasis zo’n 365 miljoen kilo afval) gaan nascheiden. Dat wordt namelijk in onze branche over enkele jaren een License to Operate. We halen straks bepaalde recyclebare stoffen (metalen, hout, papier, bepaalde kunststoffen, PFAS bevattende producten, etc.) voor de verbranding uit de te verwerken afvalstroom. We zitten nu in de engineering-fase en verwachten dit voorscheidingsproces in 2026 operationeel in te kunnen zetten. Voor die tijd gaan we met omwonenden en geïnteresseerden in overleg zodat we ook hun ideeën en wensen mee kunnen nemen bij de bouw van de nascheidingsinstallatie en onze werkprocessen. Door zo te gaan opereren hoeven we in de eindfase van ons verbrandings- en verwerkingsproces niets te verwijderen wat er niet in hoort (zoals lachgas cilinders en PFAS!)”.

Afvalstromen met PFAS resten 

In welke afvalstromen van de Roosendaalse centrale zelf zit PFAS? Hans: “Je kunt PFAS aantreffen in het bodem en vliegas dat wij afvoeren. Het is minimaal maar geen nul! Na verwerking bij een gespecialiseerd bedrijf (red.: in Sluiskil) voldoet het eindproduct aan de schone-grond eisen en wordt vervolgens verwerkt in de Weg- en Waterbouw. Ook onze schoorsteenemissies zullen mogelijk zeer geringe hoeveelheden stof- en gasvormige PFAS bevatten.” Hoeveel? Hans: “Dat weten we niet omdat er geen gevalideerde luchtemissiemetingen voor PFAS beschikbaar zijn. En daarnaast hangt het ook heel erg af van wat er aan PFAS houdende stoffen in het aangeboden afval zitten.”

Rioolslib

Is er ook met PFAS vervuild proceswater dat via het riool wordt afgevoerd naar een oppervlaktewater en/of rioolzuiveringsinstallatie? Hans: “Nee, onze installatie hergebruikt het proceswater – en zelfs hemelwater - voortdurend en is zo een gesloten systeem. Wij lozen alleen sanitair water op het riool. Wij dragen dus niet bij aan PFAS in rioolslib.”

Rookgas

Voor de rookgasreiniging in Roosendaal worden materialen toegepast. Verbranden jullie zelf de met PFAS vervuilde filters, kalkzouten en absorptiematerialen? Hans: “Nee, residuen van de rookgasreiniging worden afgevoerd naar een specialistische verwerker”.
Hogere temperatuur? Uit wetenschappelijke studies blijkt alle PFAS (inclusief CF4) bij een verbrandingstemperatuur van 1440 graden vernietigd te worden. Vraag: Kan de temperatuur in de Roosendaalse centrale niet verder omhoog zodat alle PFAS uit de reststromen verdwijnt? Hans: “Nee, absoluut onmogelijk. Daar is onze moderne centrale niet voor ontworpen.”

Osiris

Jullie project “Osiris” voorziet in de nabije toekomst in de grootschalige levering van CO2 aan telers van bloemen, planten en vruchtgroenten (zoals paprika’s, komkommers en tomaten). Volgens een recent uitgebrachte wetenschappelijke studie bevat CO2 gas van afvalverbrandingsinstallaties ook geringe hoeveelheden niet-meetbare PFAS. Niet meetbaar maar wel eetbaar? Hans: “Ik ben nog niet van alle details van project Osiris op de hoogte. Ook heb ik geen idee of PFAS in CO2 gas door planten wel of niet wordt opgenomen. Maar één ding is zeker: we gaan kennis nemen van dit onderzoek (als we dat al niet gedaan hebben).”

Afsluitend 

Als we het terrein van PreZero weer afrijden ben ik optimistisch gestemd. De vragen werden in een open sfeer en zonder voorbehoud beantwoord; er wordt hard gewerkt aan verdere modernisering van de installatie en PFAS heeft de volle aandacht van het PreZero management.