Paardrijden bij Stichting Impuls zet mensen met een beperking in hun kracht

NISPEN – Een kleine zes jaar geleden richtte Eefje Borsboom Stichting Paardrijden voor Gehandicapten Impuls op. Deze stichting heeft als doel om mensen met een beperking op een verantwoorde manier paard te kunnen laten rijden. “Het sporten en de interactie tussen mens en dier hebben een bijzonder gunstig effect op deze doelgroep”, ervaren Eefje en haar team vrijwilligers elke keer weer. “Als we na een paar minuten het gezicht van een ruiter zien ontspannen en er een glimlach verschijnt, is dat de allergrootste beloning die je kan krijgen.” 

Alles bij elkaar timmert Eefje al 25 jaar als vrijwilliger aan de weg om mensen met een beperking aan het paardrijden te krijgen. “Deze kinderen en volwassenen kunnen vaak geen reguliere paardrijlessen volgen, omdat ze bijvoorbeeld prikkelgevoelig of angstig zijn, een auditieve, visuele, verstandelijke, cognitieve of lichamelijke beperking hebben of een combinatie daarvan. Ik vind het belangrijk dat juist deze groep kan voelen hoe fijn het is om op een paard te zitten, om de connectie met het dier te maken, de bewegingen te volgen en de daarmee gepaarde vrijheid te ervaren, zeker als de ruiters mobiel beperkt zijn. Eerder werkte ik als vrijwilliger bij een stichting die hetzelfde doel had. Dat deed ik met heel veel passie en die bevlogenheid zorgde ervoor dat ik in 2018 zelf een stichting heb opgericht in Roosendaal en omgeving, zodat er nóg meer mensen met een beperking in West-Brabant deze kansen kunnen krijgen. Daarmee was Stichting Impuls een feit.”

Missie en passie

De stichting mag gerust een missie genoemd worden en de positieve ervaringen die Eefje opdeed met de doelgroep deden haar zelfs beslissen om in de gehandicaptenzorg te gaan werken. Ondanks deze dankbare maar intensieve baan, heeft ze haar werkzaamheden voor de stichting nooit op een lager pitje gezet. In Nispen vond zij een mooi gelegen hoeve met de geschikte faciliteiten, zoals stallen en een binnenbak. “Die laatste is gereserveerd voor onze lessen die op maandag- en woensdagavond plaatsvinden”, vertelt Eefje. “Vanaf het begin heb ik ondersteuning gekregen van vrijwilligers die mijn passie delen. Bang om hun handen vies te maken, zijn ze niet en dat is wel zo prettig, want er moet natuurlijk wel regelmatig mest geruimd worden. Daar is zelfs een speciaal team voor. Daarnaast zijn er genoeg andere functies. Zoals die van begeleider. Dan loop je, soms met een collega-begeleider, naast paard en ruiter. Ook hebben we gastvrouwen en -heren die ervoor zorgen dat de ruiters en hun ouders en/of verzorgers prettig ontvangen worden, wat te drinken krijgen en iedereen zijn of haar verhaal kan doen als daar behoefte aan is. Daarnaast moet het materiaal gepoetst worden, de paarden verzorgd én steken we energie in de PR. Want ook al wordt er mond-op-mondreclame voor ons gemaakt, dan nog is het belangrijk om zichtbaarder te worden. Zodat we de mensen bereiken die ons nog niet kennen. Gelukkig kunnen steeds meer kinderen en volwassen deelnemen aan de lessen, want we hebben sinds kort een tillift.”

Groeiend zelfvertrouwen

“Op onze website staat de nodige informatie. Wie nieuwsgierig is, wordt van harte uitgenodigd om een proefles te volgen. Een afspraak hiervoor kan gemaakt worden via de telefoon, app, messenger of mail. Mocht er sprake zijn van een kleine beurs bij gezinnen met kinderen tot 18 jaar die in de doelgroep vallen, dan kan er een beroep worden gedaan op stichting Paul. Op www.stichtingpaul.nl kun je hier meer over lezen”, tipt Eefje. “De eerste keer dat iemand komt, leggen we -voor de les begint- alles nog eens rustig uit. Leidend daarbij is dat niets moet. Soms vinden de beginnende ruiters het nog spannend, alles is immers onbekend en ze vinden het paard best groot, maar al snel zien we de onzekerheid verdwijnen en plaatsmaken voor zelfvertrouwen. Het plezier is dan van hun gezichten af te lezen. Het proces dat zich voltrekt is op de eerste plaats heel fijn voor de ruiter maar is ook fantastisch om te zien voor de begeleiders, ouders, verzorgers en voor mij als instructrice. Hier doen we het immers voor!”

Bom-proof

Eefje geeft aan dat paardrijden ook een uitstekende uitlaatklep is voor prikkelgevoelige kinderen en volwassenen. “De onrust die deze groep ervaart als ze binnenkomt, kan ik moeilijk wegnemen. Maar het mooie is: dat hoeft ook helemaal niet, dat doet het paard immers. De beweging die het dier maakt heeft een masserende werking waardoor de berijder automatisch kalmeert. Afhankelijk van de persoon kan het paard zorgen dat de ruiter zich op de juiste manier ontspant of inspant. Bovendien stimuleert paardrijden de hersenen, die daardoor beter informatie kunnen opnemen en stofjes aanmaken waar men blij van wordt. Paarden zijn gevoelige dieren en kunnen gemakkelijk de spanning overnemen van hun berijder. We willen natuurlijk niet dat ze bij het minste of geringste op de vlucht staan, dus hebben wij pony’s geselecteerd die in de branche ook wel ‘bom-proof’ genoemd worden, oftewel die niet snel onder

de indruk raken als de omgeving onrustig is. Wel kunnen wij aan ze aflezen wat er innerlijk bij hun berijders speelt. Dat is ook prettig en nodig, zodat we passende oefeningen in kunnen zetten en ongewenste achterwege kunnen laten.”

Kanjers!

Als Eefje vertelt over de pony’s waarmee ze werkt, breekt er een liefdevolle lach door op haar gezicht. “Kanjers zijn het”, zegt ze stellig. “Ze zijn echt geweldig. Steffi en Celina waren onze eerste twee paarden. Inmiddels mag Celina door artrose niet meer ingezet worden bij de lessen maar ze vindt het nog altijd heerlijk om geknuffeld te worden. Steffi is een kei in het spiegelen van de emoties van de berijder en dus gedraagt zij zich iedere keer anders. Urane was ons derde paard maar die is helaas overleden. Daarna kwamen Rocky en Verano. Die laatste is nog wat speels maar leert heel snel; een talentje dus. Ook huurpaard Delony is een toppertje. Alle vijf worden erop getraind om te kunnen begrijpen dat niet de signalen van de berijder leidend zijn maar die van de begeleider. Desondanks bouwen de ruiters een stevige band op met de pony’s. Zo heb ik meegemaakt dat een meisje met autisme dat eerst nog met niemand wilde spreken, na een tijdje spontaan tegen haar paard begon te praten. Daarna sprak ze ook tegen haar begeleidster en de instructrice om vervolgens met iedereen in de manege te gaan babbelen. Schitterend toch!”

Vrijwilligers gevraagd

Eén van de grootste uitdagingen waar Eefje en haar team voor staan is om alle inspanningen te blijven verrichten nu alles duurder wordt en zij geen extra geld krijgen. “We zouden meer activiteiten kunnen en willen verrichten om geld te genereren maar daarvoor hebben we meer vrijwilligers nodig. De combinatie van werken met mensen en dieren vind ik zelf fantastisch en dat hoor ik ook terug van de huidige vrijwilligers. Voor alle tijd en energie die je erin stopt krijg je bovendien een geweldige beloning: namelijk de glimlach van de ruiter die zichtbaar geniet. Als vrijwilligers streven we allemaal hetzelfde na en dat schept verbinding en saamhorigheid. Dus wil je ons team komen versterken, meld je dan aan”, nodigt Eefje uit. “Je hoeft geen ervaring met paarden te hebben, een warm sociaal hart is voldoende.”